CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ XUẤT BẢN – THIẾT BỊ GIÁO DỤC VIỆT NAM

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA

CÔNG NGHỆ 7
CÁNH DIỀU

BIÊN SOẠN:
TS Nguyễn Tất Thắng
TS Dương Văn Nhiệm
TS Nguyễn Thị Ái Nghĩa
TS Nguyễn Thị Vinh

HÀ NỘI – 2022

MỤC LỤC
Trang
Phần 1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CHƯƠNG TRÌNH, SÁCH GIÁO KHOA CÔNG NGHỆ 7

3

I. KHÁI QUÁT VỀ MÔN CÔNG NGHỆ 7 TRONG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ
THÔNG 2018

3

1. Mục tiêu Chương trình giáo dục cấp trung học cơ sở

3

2. Mục tiêu môn Công nghệ cấp trung học cơ sở

3

3. Kế hoạch giáo dục môn Công nghệ trong chương trình giáo dục cấp trung học cơ sở
4. Nội dung môn Công nghệ 7

3
4

II. MỤC TIÊU PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC

6

1. Phẩm chất chủ yếu và năng lực chung

6

2. Năng lực công nghệ

7

III. SÁCH GIÁO KHOA CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

8

1. Cấu trúc, nội dung sách giáo khoa Công nghệ 7

8

2. Cấu trúc nội dung bài học Công nghệ 7

10

Phần 2. TỔ CHỨC DẠY HỌC CÔNG NGHỆ 7

12

I. PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔN CÔNG NGHỆ 7

12
12
13
13

1. Cơ sở lựa chọn phương pháp và kĩ thuật dạy học
2. Tiêu chí đánh giá việc lựa chọn phương pháp và kĩ thuật dạy học
3. Yêu cầu chung của việc sử dụng phương pháp và kĩ thuật dạy học
4. Tổ chức các hoạt động học tập

13

II. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN CÔNG NGHỆ 7

14

III. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC MÔN CÔNG NGHỆ 7

15

1. Cơ sở lập kế hoạch dạy học
2. Kế hoạch dạy học môn Công nghệ 7

15
16

IV. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY

16

V. TÀI LIỆU BỔ TRỢ DẠY HỌC CÔNG NGHỆ 7

18

1. Sách giáo viên Công nghệ 7
2. Học liệu điện tử
3. Thiết bị dạy học Công nghệ 7

18
19

Phần 3. MỘT SỐ BÀI SOẠN MINH HOẠ

21

2 | Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 7

19

PHẦN

1

GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CHƯƠNG TRÌNH,
SÁCH GIÁO KHOA CÔNG NGHỆ 7

I. KHÁI QUÁT VỀ MÔN CÔNG NGHỆ 7 TRONG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ
THÔNG 2018
1. Mục tiêu Chương trình giáo dục cấp trung học cơ sở

Theo quy định của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, Chương trình giáo
dục trung học cơ sở giúp học sinh (HS) phát triển các phẩm chất, năng lực đã được hình
thành và phát triển ở cấp tiểu học, tự điều chỉnh bản thân theo các chuẩn mực chung của
xã hội, biết vận dụng các phương pháp học tập tích cực để hoàn chỉnh tri thức và kĩ năng
nền tảng, có những hiểu biết ban đầu về các ngành nghề và có ý thức hướng nghiệp để
tiếp tục học lên trung học phổ thông, học nghề hoặc tham gia vào cuộc sống lao động.
2. Mục tiêu môn Công nghệ cấp trung học cơ sở

Chương trình môn Công nghệ ở cấp trung học cơ sở tiếp tục phát triển năng lực
công nghệ mà HS đã tích luỹ được ở cấp tiểu học. Kết thúc trung học cơ sở, HS đọc
được thông số kĩ thuật, nhận biết và sử dụng đúng cách một số sản phẩm công nghệ
trong gia đình; trao đổi được thông tin về sản phẩm, quy trình công nghệ thông qua lập
và đọc bản vẽ kĩ thuật đơn giản; đánh giá và thiết kế được sản phẩm công nghệ đơn giản;
có hiểu biết về những nguyên lí cơ bản, những kĩ năng ban đầu trong các lĩnh vực nông
nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản và công nghiệp; có tri thức và trải nghiệm về lựa chọn
nghề trong lĩnh vực công nghệ, góp phần lựa chọn hướng đi phù hợp sau trung học cơ
sở; phát huy hứng thú học tập; rèn luyện được tính cẩn thận, kiên trì trong các hoạt động
kĩ thuật, công nghệ.
3. Kế hoạch giáo dục môn Công nghệ trong chương trình giáo dục cấp trung
học cơ sở

Chương trình giáo dục phổ thông được chia thành hai giai đoạn: giai đoạn giáo
dục cơ bản (từ lớp 1 đến lớp 9) và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp (từ lớp
10 đến lớp 12).
Hệ thống môn học và hoạt động giáo dục của chương trình giáo dục phổ thông
gồm các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, các môn học lựa chọn theo định
hướng nghề nghiệp và các môn học tự chọn.
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 7

|3

Môn Công nghệ ở cấp trung học cơ sở là môn học bắt buộc trong giai đoạn giáo
dục cơ bản. Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, kế hoạch giáo dục cấp trung
học cơ sở được trình bày như bảng dưới đây:
Nội dung giáo dục

Số tiết/năm học
Lớp 6

Lớp 7

Lớp 8

Lớp 9

Ngữ văn

140

140

140

140

Toán

140

140

140

140

Ngoại ngữ 1

105

105

105

105

Giáo dục công dân

35

35

35

35

Lịch sử và Địa lí

105

105

105

105

Khoa học tự nhiên

140

140

140

140

Công nghệ

35

35

52

52

Tin học

35

35

35

35

Giáo dục thể chất

70

70

70

70

Nghệ thuật (Âm nhạc, Mĩ thuật)

70

70

70

70

Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

105

105

105

105

Nội dung giáo dục của địa phương

35

35

35

35

Tiếng dân tộc thiểu số

105

105

105

105

Ngoại ngữ 2

105

105

105

105

Tổng số tiết học/năm học (không kể các môn học tự chọn)

1 015

1 015

1 032

1 032

Số tiết học trung bình/tuần
(không kể các môn học tự chọn)

29

29

29,5

29,5

Môn học bắt buộc

Hoạt động giáo dục bắt buộc

Môn học tự chọn

Theo kế hoạch này, Chương trình môn Công nghệ ở lớp 6 và lớp 7 có thời lượng
là: 35 tiết/năm học; ở lớp 8 và lớp 9 là 52 tiết/năm học. Trong đó, nội dung Công nghệ
6 về công nghệ trong gia đình; Công nghệ 7 về nông, lâm nghiệp và thuỷ sản; Công
nghệ 8 về công nghiệp và thiết kế kĩ thuật; Công nghệ 9 về công nghệ và hướng nghiệp.
4. Nội dung môn Công nghệ 7

Theo Chương trình Giáo dục phổ thông môn Công nghệ 2018, môn Công nghệ 7
được bố trí dạy học cho HS lớp 7 với nội dung và yêu cầu cần đạt như sau:
4 | Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 7

Nội dung

Yêu cầu cần đạt

TRỒNG TRỌT VÀ LÂM NGHIỆP

Mở đầu về
trồng trọt

– Trình bày được vai trò, triển vọng của trồng trọt, kể tên được các nhóm cây
trồng phổ biến ở Việt Nam.
– Nêu được một số phương thức trồng trọt phổ biến ở Việt Nam.
– Nhận biết được những đặc điểm cơ bản của trồng trọt công nghệ cao.
– Trình bày được đặc điểm cơ bản của một số ngành nghề phổ biến trong
trồng trọt.
– Nhận thức được sở thích, sự phù hợp của bản thân với các ngành nghề trong
trồng trọt.

Quy trình
trồng trọt

– Nêu được các bước trong quy trình trồng trọt.
– Trình bày được mục đích, yêu cầu kĩ thuật của các bước trong quy trình
trồng trọt.
– Thực hiện được việc nhân giống cây trồng bằng phương pháp giâm cành.
– Lập được kế hoạch, tính toán được chi phí cho việc trồng và chăm sóc một
loại cây trồng phổ biến trong gia đình.
– Thực hiện được một số công việc trong quy trình trồng và chăm sóc một loại
cây trồng phổ biến.
– Tích cực vận dụng kiến thức vào thực tiễn, có ý thức về an toàn lao động và
bảo vệ môi trường trong trồng trọt.

– Trình bày được vai trò của rừng, phân biệt được các loại rừng phổ biến ở
Trồng,
nước ta.
chăm sóc và – Tóm tắt được quy trình trồng, chăm sóc cây rừng và các biện pháp bảo vệ rừng.
bảo vệ rừng – Có ý thức trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng và môi trường sinh thái.
CHĂN NUÔI VÀ THUỶ SẢN
– Trình bày được vai trò, triển vọng của chăn nuôi, nhận biết được một số vật
nuôi được nuôi nhiều, các loại vật nuôi đặc trưng vùng miền ở nước ta.
– Nêu được một số phương thức chăn nuôi phổ biến ở Việt Nam.
Mở đầu về – Trình bày được đặc điểm cơ bản của một số ngành nghề phổ biến trong
chăn nuôi
chăn nuôi.
– Nhận thức được sở thích, sự phù hợp của bản thân với các ngành nghề trong
chăn nuôi.
Nuôi
dưỡng,
chăm sóc
và phòng,
trị bệnh
cho vật
nuôi

– Trình bày được vai trò của việc nuôi dưỡng, chăm sóc và phòng, trị bệnh cho
vật nuôi.
– Nêu được các công việc cơ bản trong nuôi dưỡng, chăm sóc vật nuôi non, vật
nuôi đực giống, vật nuôi cái sinh sản.
– Trình bày được kĩ thuật nuôi, chăm sóc và phòng, trị bệnh cho một loại vật
nuôi phổ biến.
– Lập được kế hoạch, tính toán được chi phí cho việc nuôi dưỡng và chăm sóc
một loại vật nuôi trong gia đình.
– Có ý thức vận dụng kiến thức vào thực tiễn và bảo vệ môi trường trong
chăn nuôi.
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 7

|5

Nội dung

Nuôi
thuỷ sản

Yêu cầu cần đạt
– Trình bày được vai trò của thuỷ sản; nhận biết được một số thuỷ sản có giá trị
kinh tế cao ở nước ta.
– Nêu được quy trình kĩ thuật nuôi, chăm sóc, phòng, trị bệnh, thu hoạch một
loại thuỷ sản phổ biến.
– Lập được kế hoạch, tính toán được chi phí cho việc nuôi và chăm sóc một loại
thuỷ sản phù hợp.
– Đo được nhiệt độ, độ trong của nước nuôi thuỷ sản bằng phương pháp đơn giản.
– Có ý thức bảo vệ môi trường nuôi thuỷ sản và nguồn lợi thuỷ sản.

Như vậy, Chương trình giáo dục phổ thông môn Công nghệ 7 có chủ đề nông,
lâm nghiệp và thuỷ sản, gồm 4 mạch nội dung là: Trồng trọt, Lâm nghiệp, Chăn nuôi,
Thuỷ sản. Trong đó, Lâm nghiệp được ghép với Trồng trọt, Thuỷ sản được ghép với
Chăn nuôi. Qua các mạch nội dung trên, việc tổ chức các hoạt động dạy học sẽ góp phần
hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu, các năng lực chung cốt lõi và năng lực
công nghệ đặc thù trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Ngoài các nội dung tri
thức cơ bản, cốt lõi về các lĩnh vực Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thuỷ sản, nội dung
Công nghệ 7 còn được cập nhật xu thế phát triển của công nghệ như: nông nghiệp công
nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp an toàn, trồng trọt công nghệ cao,… Ngoài
ra, nội dung môn Công nghệ 7 có sự tích hợp giáo dục hướng nghiệp, giáo dục an toàn
lao động, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, giáo dục kinh doanh,… Việc
tổ chức các hoạt động học tập các nội dung trong môn Công nghệ 7 sẽ góp phần hình
thành các phẩm chất chủ yếu, năng lực chung và năng lực công nghệ đặc thù trong lĩnh
vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản.
II. MỤC TIÊU PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC TRONG DẠY HỌC CÔNG NGHỆ
1. Phẩm chất chủ yếu và năng lực chung

Chương trình giáo dục phổ thông hình thành và phát triển cho HS những phẩm
chất chủ yếu và năng lực cốt lõi sau:
1.1. Phẩm chất chủ yếu: bao gồm 5 phẩm chất chủ yếu là: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ,
trung thực, trách nhiệm. Các phẩm chất chủ yếu này được hình thành và phát triển trong
dạy học Công nghệ thông qua nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, môi
trường giáo dục ở nhà trường, gia đình và xã hội. Vì vậy, trong dạy học Công nghệ,
giáo viên (GV) cần lưu ý xác định các yêu cầu cần đạt về phẩm chất phù hợp trong chủ
đề, bài học để định hướng tổ chức các hoạt động học tập cho HS.
1.2. Năng lực cốt lõi: bao gồm năng lực chung và năng lực đặc thù.
– Những năng lực chung được hình thành, phát triển thông qua tất cả các môn

học và hoạt động giáo dục: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác,
năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo.
6 | Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 7

– Những năng lực đặc thù được hình thành, phát triển chủ yếu thông qua một số

môn học và hoạt động giáo dục nhất định: năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng
lực khoa học, năng lực công nghệ, năng lực tin học, năng lực thẩm mĩ, năng lực thể chất.
Ngoài ra, chương trình giáo dục phổ thông còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng
năng khiếu của HS.
Những yêu cầu cần đạt cụ thể về phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi được
quy định tại mục IX Chương trình tổng thể và tại các chương trình môn học, hoạt động
giáo dục.
2. Năng lực công nghệ

Năng lực công nghệ là một trong 7 năng lực đặc thù được xác định trong Chương
trình giáo dục phổ thông 2018, bao gồm các thành tố sau:
– Nhận thức công nghệ: là năng lực làm chủ kiến thức phổ thông cốt lõi về công

nghệ trên các phương diện bản chất của công nghệ; mối quan hệ giữa công nghệ, con
người, xã hội; một số công nghệ phổ biến, các quá trình sản xuất chủ yếu có ảnh hưởng
và tác động lớn tới kinh tế, xã hội trong hiện tại và tương lai; phát triển và đổi mới công
nghệ; nghề nghiệp và định hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ chủ
yếu ở Việt Nam.
– Giao tiếp công nghệ: là năng lực lập, đọc, trao đổi tài liệu kĩ thuật về các sản
phẩm, quá trình, dịch vụ công nghệ trong sử dụng, đánh giá công nghệ và thiết kế kĩ thuật.
– Sử dụng công nghệ: là năng lực khai thác sản phẩm, quá trình, dịch vụ công
nghệ đúng chức năng, đúng kĩ thuật, an toàn và hiệu quả; tạo ra sản phẩm công nghệ.
– Đánh giá công nghệ: là năng lực đưa ra những nhận định về một sản phẩm, quá
trình, dịch vụ công nghệ với góc nhìn đa chiều về vai trò, chức năng, chất lượng, kinh
tế – tài chính, tác động môi trường và những mặt trái của kĩ thuật, công nghệ.
– Thiết kế kĩ thuật: là năng lực phát hiện nhu cầu, vấn đề cần giải quyết, cần đổi
mới trong thực tiễn; đề xuất giải pháp kĩ thuật, công nghệ đáp ứng nhu cầu, giải quyết
vấn đề đặt ra; hiện thực hoá giải pháp kĩ thuật, công nghệ; thử nghiệm và đánh giá mức
độ đáp ứng nhu cầu, vấn đề đặt ra. Quá trình trên được thực hiện trên cơ sở xem xét đầy
đủ các khía cạnh về tài nguyên, môi trường, kinh tế và nhân văn.
Yêu cầu cần đạt về năng lực công nghệ đối với HS mỗi lớp học, cấp học được
quy định trong chương trình môn Công nghệ. Trong đó, việc hình thành và phát triển
năng lực công nghệ trong môn Công nghệ 7 được thể hiện như sau:
– Năng lực nhận thức công nghệ được hình thành chủ yếu thông qua việc trình bày
được vai trò, triển vọng, một số phương thức phổ biến của trồng trọt, trồng cây rừng,
chăn nuôi và nuôi trồng thuỷ sản; đặc điểm cơ bản của một số ngành nghề phổ biến của
trồng trọt; giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp
và nuôi trồng thuỷ sản. Năng lực nhận thức công nghệ được hình thành và phát triển
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 7

|7

thông qua các hoạt động khám phá hình thành kiến thức mới, củng cố các hoạt động
luyện tập, vận dụng,…
– Năng lực giao tiếp công nghệ được hình thành chủ yếu thông qua việc mô tả
được các bước cơ bản, mục đích, yêu cầu kĩ thuật trong quy trình trồng trọt, trồng và
chăm sóc cây rừng; nuôi dưỡng, chăm sóc, phòng và trị bệnh cho vật nuôi và động vật
thuỷ sản, bảo vệ môi trường và nguồn lợi thuỷ sản. Năng lực giao tiếp với công nghệ
được hình thành và phát triển thông qua các hoạt động như quan sát, so sánh, thực hành,
xử lí dữ liệu, tổng hợp kết quả và trình bày báo cáo kết quả,…
– Năng lực sử dụng công nghệ được hình thành chủ yếu thông qua việc sử dụng
đúng cách, an toàn và có hiệu quả một số dụng cụ và vật tư chính trong nhân giống cây
trồng bằng phương pháp giâm cành; thực hiện quy trình trồng và chăm sóc một loại cây
trồng; quy trình trồng, chăm sóc cây rừng; nuôi dưỡng, chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ vật
nuôi; thực hành kiểm tra chất lượng môi trường nước nuôi thuỷ sản và các bước kĩ thuật
nuôi cá trong ao,…
– Năng lực đánh giá công nghệ được thực hiện chủ yếu trong quá trình nhận xét,
lựa chọn mùa vụ, cây giống, con giống, phương thức, một số loại dụng cụ và vật tư
chính trong trồng trọt, trồng cây rừng, chăn nuôi và nuôi trồng thuỷ sản,…
– Năng lực thiết kế công nghệ được hình thành và phát triển thông qua các nội
dung dạy HS lập kế hoạch và tính toán chi phí cho việc trồng và chăm sóc một loại cây
trồng; nuôi dưỡng và chăm sóc một loại vật nuôi; nuôi và chăm sóc một loại thuỷ sản,...
III. SÁCH GIÁO KHOA CÔNG NGHỆ 7
1. Cấu trúc, nội dung sách giáo khoa Công nghệ 7

1.1. Cấu trúc sách giáo khoa Công nghệ 7
Sách giáo khoa Công nghệ 7 bộ sách Cánh Diều được biên soạn theo định
hướng học tập thông qua trải nghiệm và khám phá góp phần hình thành và phát triển
các phẩm chất, năng lực chung và năng lực công nghệ cho HS. Cấu trúc sách giáo
khoa Công nghệ 7 như sau:
Phần đầu sách có Hướng dẫn sử dụng sách, giúp HS hiểu được ý nghĩa của các
biểu tượng trong các bài học, ghi nhớ các biểu tượng để nhận biết, phân biệt các hoạt
động trong từng bài học. Từ đó, HS chủ động làm việc với sách giáo khoa; tích cực tham
gia các hoạt động học tập trải nghiệm và khám phá. Trang Lời nói đầu giúp HS và giáo
viên (GV) hiểu được ý tưởng của sách, mục đích của sách và những nội dung chính định
hướng học tập, giúp HS hiểu và tăng khả năng tự học, tăng tính hấp dẫn của cuốn sách.
Nội dung chính của sách giáo khoa Công nghệ 7 bộ sách Cánh Diều được cấu
trúc thành hai chủ đề: Chủ đề 1 – Trồng trọt và Lâm nghiệp, Chủ đề 2 – Chăn nuôi và
Thuỷ sản. Các chủ đề của sách được sắp xếp dựa trên cấu trúc nội dung đã được quy
định trong Chương trình giáo dục phổ thông môn Công nghệ 7, đáp ứng yêu cầu của
8 | Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 7

thực tiễn giáo dục HS lớp 7. Mỗi trang chủ đề có hình ảnh đại diện thể hiện đặc trưng
của chủ đề tạo sự thống nhất, khoa học và hấp dẫn cho HS; đồng thời có tên các bài học
trong chủ đề để định hướng học tập cho HS.
Phần cuối của sách giáo khoa có Bảng giải thích thuật ngữ, bước đầu giúp HS
làm quen với việc tra cứu, hình thành năng lực tự học, tự nghiên cứu.
1.2. Nội dung sách giáo khoa Công nghệ 7
Nội dung sách giáo khoa Công nghệ 7 bộ sách Cánh Diều có 2 chủ đề, mỗi chủ
đề có bảy bài học; cuối mỗi chủ đề có một bài ôn tập để tổng kết giúp HS hệ thống hoá
kiến thức, luyện tập và vận dụng những nội dung đã học trong chủ đề. Nội dung các
bài học thể hiện đúng và đầy đủ yêu cầu cần đạt trong chương trình môn Công nghệ 7.
Các chủ đề phát triển theo hướng đi từ những quan sát gần gũi và thực tế hằng ngày của
HS ở nhà, ở trường, đến các quan sát xa hơn là cộng đồng, quê hương, hoặc các nơi trên
thế giới. Nội dung bài học được minh hoạ tối đa các hình ảnh thể hiện nội dung kiến
thức, đảm bảo tính thẩm mĩ, đại diện, sư phạm.
Chủ đề 1 – Trồng trọt và Lâm nghiệp, HS sẽ được hướng dẫn để tìm hiểu, khám
phá về vai trò, triển vọng của trồng trọt; một số ngành nghề chính trong trồng trọt; trồng
trọt công nghệ cao; một số phương thức trồng trọt phổ biến và quy trình trồng trọt; lập
kế hoạch, tính toán chi phí cho việc trồng và chăm sóc một loại cây trồng; nhân giống
cây trồng bằng phương pháp giâm cành; tìm hiểu về vai trò của rừng, phân biệt các loại
rừng phổ biến ở nước ta; tìm hiểu quy trình trồng và chăm sóc cây rừng; các biện pháp
bảo vệ rừng. Qua đó, HS sẽ học được các tri thức, kĩ thuật cơ bản trong trồng trọt và
trồng rừng, từ đó sẽ góp phần làm tăng ý thức yêu lao động, yêu thiên nhiên và bảo vệ
môi trường.
Chủ đề 2 – Chăn nuôi và Thuỷ sản, HS sẽ được tìm hiểu, nghiên cứu và khám
phá về vai trò, triển vọng của chăn nuôi và nuôi trồng thuỷ sản; nhận biết một số vật
nuôi và loại thuỷ sản phổ biến ở nước ta; tìm hiểu một số phương thức chăn nuôi phổ
biến; đặc điểm cơ bản của một số ngành nghề phổ biến trong chăn nuôi và nuôi trồng
thuỷ sản; các công việc cơ bản trong nuôi dưỡng, chăm sóc vật nuôi non, vật nuôi đực
giống, vật nuôi cái sinh sản và một loại thuỷ sản phổ biến; lập kế hoạch, tính toán chi
phí cho việc nuôi dưỡng và chăm sóc một loại vật nuôi và một loại thuỷ sản phổ biến;
có ý thức bảo vệ môi trường trong chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản; bảo vệ nguồn lợi thuỷ
sản. Qua đó, HS sẽ học được khám phá các tri thức cơ bản trong chăn nuôi và nuôi trồng
thuỷ sản, đồng thời góp phần làm tăng tình yêu thương động vật, yêu lao động và bảo
vệ môi trường.
Trong quá trình biên soạn sách giáo khoa Công nghệ 7, các tác giả đã thiết kế nội
dung bài học và hoạt động phù hợp với yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông
môn Công nghệ 7 và đặc điểm tâm lí của HS, có tính toán đến những kiến thức mà HS
đã thu nhận được từ các lớp dưới và các môn học khác.
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 7

|9

2. Cấu trúc nội dung bài học Công nghệ 7

Các chủ đề và bài học là phần quan trọng nhất của sách giáo khoa Công nghệ 7.
Mỗi bài học được xác định là một chủ đề nhỏ trong chủ đề lớn (chủ đề 1, chủ đề 2). Thời
lượng mỗi bài học từ 1 – 3 tiết học (đa số là các bài 2 tiết) giúp GV linh hoạt triển khai
hoạt động học tập phù hợp với trình độ và đối tượng HS.
Nội dung các bài học chủ yếu được thể hiện theo mô hình của lí thuyết kiến tạo
(mô Hình 5E), làm cơ sở cho HS tìm tòi, khám phá, trải nghiệm các vấn đề về công nghệ
trong Trồng trọt, Lâm nghiệp, Chăn nuôi, Thuỷ sản.
Ở mỗi bài học, ngoài phần đầu là tên bài, mục tiêu bài học; phần cuối bài học là
nội dung chốt kiến thức cốt lõi; cấu trúc chung của các bài học bao gồm: Tuyến nội dung
và Tuyến hoạt động được thiết kế song song. Trong đó:
Tuyến nội dung trình bày các nội dung tri thức khoa học cơ bản, cốt lõi, hiện
đại về các nội dung trồng trọt, lâm nghiệp, chăn nuôi, thuỷ sản; phù hợp với mục tiêu
chương trình và phù hợp với đặc điểm HS lớp 7, đảm bảo tính vùng miền. Nội dung
bài được thể hiện qua kênh chữ, kênh hình trực quan, giúp HS hứng thú tìm hiểu, khám
phá tri thức.
Tuyến hoạt động gồm nhiều hoạt động học tập đa dạng nhằm tạo điều kiện cho
GV đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học; khuyến khích HS học tập tích
cực và chủ động thông qua các hoạt động quan sát, thảo luận, chia sẻ với bạn bè, giải
quyết vấn đề, liên hệ vận dụng thực tiễn, trải nghiệm thực tế,... Tuyến hoạt động gồm
các hoạt động chính như sau:
– Hoạt động Mở đầu để gắn kết vào bài học, được thể hiện bằng nhiều hình thức
đa dạng. Mục đích của hoạt động này là kích thích HS động não và giúp các em nhớ lại
những kiến thức, kĩ năng đã học, đã biết về vấn đề liên quan đến nội dung bài học. Ví
dụ: mở đầu bằng quan sát tranh, ảnh, sơ đồ,… trả lời câu hỏi nêu vấn đề,...
– Hoạt động Khám phá kiến thức mới và Hình thành kĩ năng thông qua Quan sát,
Nghiên cứu tài liệu, Trả lời câu hỏi, Thảo luận, Thực hành rèn luyện kĩ năng,… Sách
giáo khoa Công nghệ 7 có nhiều tranh ảnh, hình vẽ, sơ đồ và các câu hỏi tình huống
nhằm tạo cơ hội cho HS được trải nghiệm, tìm tòi và khám phá kiến thức mới dưới nhiều
dạng hoạt động khác nhau.
– Hoạt động Luyện tập giúp các em củng cố kiến thức thông qua các Câu hỏi,
Bài tập, Tình huống thực tiễn,… Hoạt động này tạo điều kiện cho HS được trình bày,
miêu tả, phân tích các trải nghiệm hoặc quan sát thu nhận được ở bước khám phá, giúp
HS kết nối và thấy được sự liên hệ với trải nghiệm trước đó.
– Hoạt động Vận dụng kiến thức thông qua Trả lời các câu hỏi, bài tập liên hệ
vận dụng, Xử lí tình huống,… HS có cơ hội được khắc sâu và mở rộng kiến thức, kĩ năng
của bài học thông qua trả lời các câu hỏi, làm bài tập, thực hành, vận dụng, giải quyết
10 | Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 7

các tình huống thực tiễn. Từ đó HS có thể áp dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn
trồng trọt, chăn nuôi,… ở gia đình, địa phương. Đặc biệt, trong từng chủ đề đều có bài
ôn tập, hệ thống hoá kiến thức, luyện tập, vận dụng tổng hợp.
Các bài học trong sách giáo khoa Công nghệ 7 được thiết kế nhiều câu hỏi, bài
tập, tình huống và hoạt động thực hành giúp đánh giá quá trình kết hợp với đánh giá
định kì kết quả học tập của HS theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Ngoài ra, trong bài học có phần mở rộng, thể hiện ở mục Em có biết/Tìm hiểu thêm.
Nội dung này giúp HS tìm tòi, mở rộng hiểu biết về các kiến thức, sự kiện liên quan đến
nội dung bài học, để gây hứng thú học tập cho HS; tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường,
ứng phó với biến đổi khí hậu, an toàn lao động,…
Các hoạt động học tập được trình bày theo nội dung bài. Tuỳ tính chất của nội
dung và yêu cầu cần đạt của bài học mà có thể có tất cả các hoạt động trên hoặc chỉ có
một số hoạt động.
Sau mỗi chủ đề có một bài Ôn tập được thể hiện bằng sơ đồ hoá các kiến thức và
mối liên hệ giữa các kiến thức đã học, nhằm phát triển năng lực tư duy tổng hợp, khái
quát hoá. Đồng thời có nhiều dạng câu hỏi, bài tập vận dụng, xử lí tình huống,… giúp
HS luyện tập và củng cố tổng hợp, vận dụng các kiến thức vào cuộc sống ở nhà, ở
trường,... Từ đó, HS hình thành các kĩ năng, ý thức trong trồng trọt; trồng và chăm sóc
cây rừng; nuôi dưỡng, chăm sóc, phòng và trị bệnh cho vật nuôi; nuôi trồng, chăm sóc,
phòng và trị bệnh cho các loại thuỷ sản.
Trong bài học có các hoạt động thực hành để HS rèn luyện kĩ năng sử dụng công
nghệ. Đồng thời qua các hoạt động luyện tập, vận dụng, giúp HS có cơ hội trải nghiệm
thực tế, tạo điều kiện cho HS phát hiện và giải quyết vấn đề trong trồng trọt ở địa phương,
góp phần định hướng nghề nghiệp cho HS. Tuỳ điều kiện từng trường, vùng miền và
đối tượng HS, GV linh hoạt tổ chức dạy học cho phù hợp.

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 7

| 11

PHẦN

2

TỔ CHỨC DẠY HỌC CÔNG NGHỆ 7

I. PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT TỔ CHỨC DẠY HỌC CÔNG NGHỆ 7
1. Cơ sở lựa chọn phương pháp và kĩ thuật dạy học

Khi lựa chọn phương pháp và kĩ thuật dạy học, GV cần căn cứ vào một số cơ sở
sau đây:
– Căn cứ vào mục tiêu dạy học, cụ thể hơn là mục tiêu bài học. Căn cứ mục tiêu
bài học, GV lựa chọn những phương pháp và kĩ thuật dạy học phù hợp. Ví dụ: Mục tiêu
Bài số 3. Nhân giống cây trồng là sau khi học xong bài học HS thực hiện được phương
pháp nhân giống cây trồng bằng phương pháp giâm cành thì GV phải lựa chọn phương
pháp thực hành, phương pháp trực quan làm mẫu bắt chước để tổ chức học tập cho HS.
– Căn cứ vào nội dung dạy học, cụ thể hơn là nội dung bài học, cũng là cơ sở
quan trọng để lựa chọn phương pháp và kĩ thuật dạy học. Ví dụ: Bài 4. Giới thiệu chung
về rừng, ở Nội dung 2. Các loại rừng phổ biến ở nước ta, GV có thể vận dụng PPDH
trực quan, sử dụng phiếu học tập kết hợp với làm việc nhóm để tổ chức hoạt động cho
HS phân biệt được các loại rừng phổ biến ở nước ta.
– Căn cứ vào cơ sở vật chất và thiết bị dạy học. Căn cứ vào điều kiện của nhà
trường mà GV lựa chọn phương pháp và kĩ thuật dạy học cho phù hợp. Ví dụ: Nội dung
2. Một số vật nuôi phổ biến ở Việt Nam, Bài 8. Giới thiệu chung về chăn nuôi, nếu nhà
trường có máy chiếu, máy tính và các video trực quan về một số giống vật nuôi được
nuôi nhiều và vật nuôi đặc trưng cho một số vùng miền ở Việt Nam thì GV có thể sử
dụng phương pháp dạy học trực quan kết hợp với tổ chức làm việc nhóm. Nếu không có
tranh, ảnh về một số giống vật nuôi thì thì GV phải sử dụng sách giáo khoa để tổ chức
học tập cho HS,…
– Căn cứ vào năng lực nhận thức, điều kiện sống của HS từng lớp mà GV lựa
chọn phương pháp, kĩ thuật dạy học phù hợp. Ví dụ: Bài 13. Quản lí môi trường ao nuôi
và phòng, trị bệnh thuỷ sản, khi dạy nội dung Thực hành đo nhiệt độ và độ trong của
nước nuôi thuỷ sản cho HS ở thành phố sẽ khác với dạy cho HS ở vùng nông thôn có
nhiều ao, hồ,...
Ngoài ra, việc lựa chọn phương pháp và kĩ thuật dạy học cũng một phần phụ
thuộc vào sở trường, năng lực, quan điểm của GV,...
12 | Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 7

2. Tiêu chí đánh giá việc lựa chọn phương pháp và kĩ thuật dạy học

Mỗi hoạt động dạy học có đặc trưng khác nhau, do đó cần lựa chọn phương pháp,
kĩ thuật dạy học phù hợp cho từng hoạt động. Các tiêu chí để đánh giá PPDH được sử
dụng trong hoạt động dạy học là:
– Phát huy hứng thú học tập, thúc đẩy sự tham gia của HS
– Tạo thách thức nhận thức phù hợp với tâm sinh lí của HS.
– Khuyến khích tính tự chủ, tích cực của HS.
– Đa dạng, đảm bảo phân hoá, phù hợp nhịp độ học tập.
– Được biểu hiện qua hoạt động học tập, thực hành, trải nghiệm.
3. Yêu cầu chung của việc sử dụng phương pháp và kĩ thuật dạy học

Để tổ chức được các hoạt động học tập tích cực cho học sinh học tập các bài học
môn Công nghệ 7 phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí, năng lực của học sinh, điều kiện của
gia đình, nhà trường và địa phương, nhằm nâng cao hứng thú học tập, hình thành và phát
triển năng lực và phẩm chất cho học sinh, GV cần lưu ý bám sát các yêu cầu sau:
– Vận dụng linh hoạt các phương pháp, kĩ thuật dạy học phát huy tính chủ động,
sáng tạo, tích cực và phù hợp với sự hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất cho
học sinh; coi trọng việc học tập dựa trên hành động, trải nghiệm, thực hành, vận dụng
kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn liên quan đến trồng trọt, lâm nghiệp, chăn
nuôi, thuỷ sản ở gia đình, địa phương,…
– Khai thác có hiệu quả hệ thống các thiết bị dạy học tối thiểu được trang bị cho
tổ bộ môn, nhà trường; coi trọng các nguồn tư liệu ngoài sách giáo khoa; khai thác lợi
thế của công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học Công nghệ 7.
– Tuỳ theo mục tiêu bài học Công nghệ 7, tính chất của hoạt động, GV tổ chức
cho học sinh làm việc độc lập, làm việc theo nhóm hoặc làm việc chung cả lớp nhưng
phải bảo đảm mỗi học sinh được tạo điều kiện để tự mình thực hiện nhiệm vụ học tập
và trải nghiệm thực tế; đồng thời phải phù hợp với điều kiện tổ chức lớp học, cơ sở vật
chất của nhà trường, tận dụng các lợi thế của địa phương có liên quan về trồng trọt, chăn
nuôi, lâm nghiệp, thuỷ sản.
– Vận dụng sáng tạo tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục an toàn vệ
sinh thực phẩm, an toàn công nghệ, tiết kiệm năng lượng; giáo dục STEM, góp phần
hình thành, phát triển năng lực, phẩm chất gắn với giáo dục hướng nghiệp cho học sinh.
4. Tổ chức các hoạt động học tập

Theo hướng dẫn tại Công văn số 5512/BGDĐT–GDTrH ngày 18 tháng 12 năm
2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tiến trình các hoạt động dạy học trong bài học như sau:
– Hoạt động 1. Xác định vấn đề/nhiệm vụ học tập/khởi động
– Hoạt động 2. Hình thành kiến thức mới, kĩ năng mới.
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 7

| 13

– Hoạt động 3. Luyện tập
– Hoạt động 4. Vận dụng
Trong mỗi hoạt động, GV cần nêu rõ: Mục tiêu hoạt động; Nội dung hoạt động;
Sản phẩm của hoạt động; Tổ chức thực hiện.
Các bước tổ chức thực hiện một hoạt động học: (1) Giao nhiệm vụ học tập;
(2) Thực hiện nhiệm vụ (HS thực hiện nhiệm vụ; GV theo dõi, hỗ trợ); (3) Báo cáo, thảo
luận (GV tổ chức, điều hành; HS báo cáo, thảo luận); (4) Kết luận, nhận định.
Ngoài các hoạt động trên, trong sách công nghệ 10 cũng trình bày hoạt động
mở rộng để mở rộng kiến thức, làm tăng hứng thú học tập, nâng cao giá trị của tri
thức công nghệ trồng trọt, góp phần giáo dục bảo vệ môi trường, định hướng nghề
nghiệp,… cho HS.
Các hoạt động trong bài học Công nghệ 7 bộ sách Cánh Diều được thiết kế dựa
trên cơ sở của lí thuyết dạy học tích cực, dạy học thông qua hoạt động của HS, học tập
tập thông qua tìm tòi, khám phá, trải nghiệm; phù hợp với con đường thu nhận và hình
thành kiến thức của HS là: đi từ quan sát thực tế đến thu nhận thức kiến thức, rèn luyện
kĩ năng, hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực.
II. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CÔNG NGHỆ 7

Mục đích đánh giá là cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, có giá trị về mức độ
đáp ứng yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực và những tiến bộ của HS trong suốt quá
trình học tập, qua đó điều chỉnh hoạt động dạy và học.
Theo quy định của Chương trình giáo dục phổ thông môn Công nghệ 2018,
Chương trình môn Công nghệ 7 có 31 tiết cho các bài học và 4 tiết cho kiểm tra, đánh
giá. Theo Thông tư số 22/2021/TT–BGDĐT, ngày 20/07/2021 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo, quy định về đánh giá HS THCS và HS THPT khi thực hiện chương
trình GDPT 2018, môn Công nghệ 7 có thời lượng là 35 tiết, có 02 điểm đánh giá thường
xuyên, 01 điểm đánh giá giữa kì, 01 điểm đánh giá cuối kì.
Việc kiể...